Sözlük

Tavla Terimleri Sözlüğü

Tavlanın kendine ait bir dili vardır: kapı, açık, mars, beşik, dans… Kahvehanede duyduğunuz ama tam olarak ne demek olduğunu bilmediğiniz terimlerin tamamı burada, örnekleriyle birlikte.

Güncellenme: 26 Ağustos 2026 · Okuma süresi ~7 dakika

Tahta ve bölgeler

Hane (nokta)

Tahtadaki üçgenlerden her biri. Toplam 24 hane vardır ve pullar bu haneler üzerinde ilerler.

Ev (iç saha)

Kendinize ait son altı hane. Pullarınızın tamamını buraya getirdikten sonra toplamaya başlayabilirsiniz. Rakibin evi, tahtanın karşı köşesindeki altı hanedir.

Bar

Tahtayı ikiye bölen ortadaki çıkıntı. Vurulan (kırılan) pullar buraya konur ve oyuncu önce buradan pulunu içeri sokmak zorundadır.

Bar hanesi

Ev bölgenizin hemen dışındaki hane (kendi bakışınıza göre 7. hane). Stratejik açıdan çok değerlidir; kapatıldığında rakibin kaçış yolları daralır.

Altın hane

Ev bölgenizin 5. hanesi. Tavlada tek tek en değerli hane olarak kabul edilir; açılışta 3-1 zarının bu haneyi kapattığı için en iyi atış sayılmasının sebebi budur.

Pul durumları

Kapı (kapalı hane)

Bir haneye iki veya daha fazla pul koymaktır. Kapatılan haneye rakip pul koyamaz, o haneye konamaz. Tavlanın temel savunma ve baskı aracıdır.

Açık (tek pul)

Bir hanede yalnız duran pul. Rakip o haneye gelirse pulu vurur. "Açık verme" ifadesi, pulu bu şekilde savunmasız bırakmak anlamına gelir. Bir açığın vurulma ihtimalini olasılık tablosunda görebilirsiniz.

Vurmak (kırmak)

Rakibin açık pulunun bulunduğu haneye gelmek. Vurulan pul bara gider ve oyuncunun en baştan yola çıkması gerekir.

Yığın

Aynı haneye gereğinden fazla (dört, beş, altı) pul toplanması. Güvenli görünür ama zararlıdır: pullar oyunun geri kalanına dağılamaz ve atılan zarlar işe yaramaz hale gelir.

Beşik

Art arda kapatılmış hane dizisi. Altı hanenin üst üste kapatılmasına tam beşik denir; arkada kalan rakip pulu hiçbir zarla geçemez, çünkü 1'den 6'ya kadar tüm haneler kapalıdır. Tavlanın en güçlü pozisyonudur.

Hamle ve sıra

Çift (dubara vb.)

İki zarın aynı gelmesi. Çift atan oyuncu o sayıyı dört kez oynar. Zar isimleri Farsçadan gelir: dubara (2-2), dört cihar (4-4), düşeş (6-6), hepyek (1-1), se (3), penç (5).

Dans etmek

Barda pulu olan oyuncunun, attığı zarla içeri girememesi. Rakibin ev bölgesindeki haneler kapalıysa oyuncu hiç hamle yapamaz ve sıra karşı tarafa geçer.

Toplama (pul toplama)

Tüm pullar eve girdikten sonra pulları tahtadan çıkarma aşaması. Atılan zar pulun bulunduğu haneye tam denk gelirse o pul çıkar; zar en uzaktaki pulunuzdan büyükse yine çıkarabilirsiniz.

Pip

Tüm pullarınızı toplamak için atmanız gereken toplam zar adedi. Düşük pip iyidir; iki oyuncunun pip farkı yarışta kimin önde olduğunu gösterir.

Sonuçlar ve puanlama

Mars

Siz tüm pullarınızı toplayıp eli bitirdiğinizde rakibin hiç pul toplayamamış olması. Kazanana iki kat puan getirir.

Çift mars (katmerli mars)

Mars koşulu sağlanıyor ve ayrıca kaybedenin barda kırık pulu ya da kazananın ev bölgesinde pulu kalmış olması. Üç kat puan eder ve tavlanın en ağır yenilgisidir. Ayrıntılar için kurallar ve puanlama yazısına bakın.

Kısmet

Beklenmedik bir anda tam ihtiyaç duyulan zarın gelmesi. Teknik bir terim değil, tavla masasının deyimidir — genellikle rakibin kısmetinden şikâyet etmek için kullanılır.

İlgili yazılar

Kuralları baştan öğrenmek için nasıl oynanır, açılışta hangi zarın nasıl oynandığı için açılış hamleleri, farklı oynanış biçimleri için tavla çeşitleri yazılarına bakabilirsiniz.